Trzymajmy się morza
Stanisław Staszic

20. Uroczystość Ogólnopolskiej Alei Zasłużonych Ludzi Morza im. Marszałka J. Piłsudskiego w Rewie

W dniu 16 czerwca 2024 roku odbyła się 20. Uroczystość Ogólnopolskiej Alei Zasłużonych Ludzi Morza im. Marszałka J. Piłsudskiego w Rewie.

Głównym uroczystościom w Rewie towarzyszyło odsłonięcie tablicy pamiątkowej „Ku wdzięcznej pamięci załóg Polskiej Marynarki Wojennej oraz Polskiej Marynarki Handlowej biorących udział w pierwszym alianckim rzucie desantu na ląd europejski w dniu 6 czerwca 1944 r.” oraz wodowanie książki autorstwa prof. Daniela Dudy pt. „Udział floty handlowej w inwazji na kontynent europejski 6 czerwca 1944 r.”

Tytuł „Zasłużony Człowiek Morza ” w roku 2024 otrzymali:

  • Kapitan ż.w. Gustaw Karol Kański związany ze Szkołą Morską w Tczewie, o której powstanie zabiegał, gdzie od 1920 roku pełnił funkcję inspektora oraz prowadził zajęcia z locji, praktyki morskiej i dokumentów okrętowych. Autor „Opisowego kursu Locji”. Doceniony za pracę w Szkole Morskiej przez ówczesne władze, o czym świadczą przyznane mu w tym okresie liczne odznaczenia min.: Złoty Krzyż Zasługi, Norweski Krzyż Orderu św. Olafa, Francuski Medal „De la Grande Guerre”, łotewski „Order Trzech Gwiazd” i szwedzki Krzyż Orderu Wazy.
  • Stanisław Ludwig, żeglarz, harcerz, pedagog, wybitny edytor i redaktor literatury morskiej. Już w latach edukacji odbył 10 rejsów, również w charakterze asystenta, oficera III, II i I-ego był także tzw. oficerem flagowym przy generale Mariuszu Zaruskim. Współredagował czasopismo „Żeglarz”, należał do Ligii Morskiej  i Kolonialnej. Związany z takimi tytułami jak „Oceanologia” i seria „Studia i Materiały oceanologiczne”, w okresie późniejszym z „Nautologią” i działem „Libri Martimi”. Kustosz w Centralnym Muzeum Morskim w Gdańsku. Za swoją działalność wielokrotnie nagradzany m.in. Krzyżem Kawalerski Orderu odrodzenia Polski, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Ligi morskiej i Rzecznej.
  • Admirał Floty Ryszard Łukasik całe życie związany z gdyńską Marynarką Wojenną, gdzie w latach 1996-2003 w stopniu admirała był dowódcą generalnym Marynarki Wojennej RP, jako profesor wizytujący wykładał na Akademii Marynarki Wojennej. Wielki promotor polskiego członkostwa w NATO i dostosowania polskich sił zbrojnych do wymogów Paktu Północnoatlantyckiego pod względem Marynarki  Wojennej.

Kapitan Żeglugi Wielkiej Gustaw Karol Kański

Kapitan Żeglugi Wielkiej Gustaw Karol Kański ur. się 19.11.1882 roku we wsi Szybenna (pow. Starokonstantynów, woj. wołyńskie). Po uzyskaniu średniego wykształcenia w 1902r. wstąpił na Wydział Nawigacyjny Szkoły Morskiej w Odessie, po ukończeniu której rozpoczął służbę w Rosyjskiej Flocie Ochotniczej pełniąc rolę kapitana. Gdy wybucha I wojna Światowa został powołany do czynnej służby pozostając we Flocie Ochotniczej. W marcu 1918 roku udał się do Paryża do powstającej polskiej „Błękitnej Armii” generała J. Hallera. Jako ochotnik w stopniu porucznika 21.04. 1918 r. został przyjęty do armii polskiej. Mianowano Go oficerem transportowym i polecono organizowanie składów Białego Krzyża. Do Polski Kański wrócił w 1919 r. gdzie pracował nad organizacją pierwszej morskiej uczelni i Polskiej Marynarki Handlowej. W 1920 r. został mianowany inspektorem Szkoły Morskiej w Tczewie, wykładając tam równocześnie locję, praktykę morską i dokumenty okrętowe. Rok później przeniesiony został do rezerwy Marynarki Wojennej w stopniu komandora porucznika. W 1922 r wraz A. Garnuszewskim i por. A. Ledóchowskim wydał cztery podstawowe podręczniki oraz swoją pracę „Opisowy kurs Locji”. Praca Gustawa Kańskiego w Szkole Morskiej została wysoko oceniona przez władze, o czym świadczą przyznane mu w tym okresie liczne odznaczenia min.: Złoty Krzyż Zasługi, Norweski Krzyż Orderu św. Olafa, Francuski Medal „De la Grande Guerre”, łotewski „Order Trzech Gwiazd” i szwedzki Krzyż Orderu Wazy. W 1930 r przenosi się z Tczewa do Gdyni, po 3 latach otrzymał nominację na stanowisko kapitana portu gdyńskiego. Do wybuchu wojny G. Kański ściśle współpracował z Marynarką Wojenną. Po wysiedleniu z Wybrzeża, w 1939 r. udał się do Częstochowy, gdzie aż do wyzwolenia tego miasta w roku 1945 pracował w Robotniczej Spółdzielni „Jedność” jako kierownik Działu Gospodarczego. W czasie okupacji uczestniczył w ruchu oporu, był żołnierzem Armii Krajowej. U schyłku wojny, 10.02.1945 roku, został przyjęty do pracy w Ministerstwie Przemysłu i Handlu w Departamencie Morskim, następnie otrzymał nominację na stanowisko inspektora portów w Głównym Urzędzie Morskim, po czym 15.03.1948r. ponownie objął stanowisko inspektora żeglugi i wybrzeża w Gdańskim Urzędzie Morskim, którą to funkcję piastował już do śmierci – Gustaw Kański zmarł 15 września 1949 r. w Gdyni. W uznaniu jego zasług w 26.10.1962 r. jeden z wodowanych statków Polskich Linii Oceanicznych otrzymał imię „Kapitan Kański”, a 1988 r. Szkole Podstawowej w Chłapowie nadano imię kpt.ż.w Gustawa Kańskiego.

 

Stanisław Ludwig

 

Admirał Floty Ryszard Łukasik

zdjęcia: Gmina Kosakowo

Wykonawca: