Chwała Bohaterom – obchody święta Wojska Polskiego w Gdyni (foto, wideo)
15 sierpnia to dzień wielkiego zwycięstwa oręża, ducha i serca Wojska Polskiego, a także całego narodu. Ledwo po odzyskaniu niepodległości musieliśmy ponownie stanąć do walki w obronie swojej suwerenności. Odparcie bolszewickiej nawały było ratunkiem nie tylko dla nas, ale też całej Europy, która nie doświadczyła piętna komunizmu. I to się udało. Pamięć o bohaterskich żołnierzach wojny polsko-bolszewickiej jest i pozostanie w nas na zawsze.
W Gdyni obchody Święta Wojska Polskiego rozpoczęły się o godz. 8.00 podniesieniem wielkiej gali branderowej na okrętach Marynarki Wojennej. Następnie o godz. 8.45 odbyła się modlitwa ekumeniczna oraz złożenie wiązanek kwiatów w Kwaterze Pamięci Cmentarza MW na Oksywiu i pomnikiem Polska Morska na skwerze Kościuszki.
Główna część obchodów odbyła się na pokładzie ORP Błyskawica. Odczytane zostały życzenia Ministra Obrony Narodowej Mariusza Błaszczaka skierowane do żołnierzy, kombatantów, weteranów i pracowników wojska. W imieniu Prezesa Rady Ministrów i Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, oficerom Marynarki Wojennej, odznaczenia wręczył Wicewojewoda Pomorski Mariusz Łuczyk.
Na stopień komandora mianowany został pośmiertnie kmdr por. Roman Kanafoyski – dowódca Oddziału Wydzielonego Wisła, który we wrześniu 1939 roku wsławił się bohaterską obroną mostów na Wiśle.
Komandor porucznik Roman Kanafoyski, prezes WKS Kotwica Pińsk, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Mając 16 lat, w grudniu 1917 r. został powołany do pułku ułanów III Korpusu W maju 1918 roku zdemobilizowany. 10 lutego 1919 roku wstąpił do Wojska Polskiego , szeregowy, w wojnie polsko-bolszewickiej, walczył w składzie 8 dywizjonu artylerii ciężkiej. W 1921 roku ukończył Szkołę Podchorążych Artylerii w Poznaniu i otrzymał promocję na stopień podporucznika w korpusie oficerów artylerii. W dalszych latach ukończył, szereg kursów w tym : Oficerów Zwiadu, Dowódców Baterii w Toruniu oraz Unifikacyjny w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Kurs ten ukończył w 1939 r. W armii II RP zajmował szereg stanowisk. Służył w 1 Pułku Artylerii Lekkiej w Wilnie i 14 dywizjonie artylerii konnej w Białymstoku. 1 czerwca 1927 w stopniu porucznika ( awans otrzymał w 1923 r.) przeszedł do Marynarki Wojennej. Początkowo został oficerem artylerii na jednym z monitorów rzecznych ( typu B tzw „gdańskie” ).Od 1 czerwca 1928 r. dowodził monitorem ORP „Wilno”. 1 stycznia 1931 r. został zastępcą dowódcy dywizjonu monitorów, później był ponownie dowódcą ORP „Wilno”. 1 Stycznia 1932 r. został kapitanem marynarki a od 1 stycznia 1933 r. dowódcą 3 dywizjonu bojowego. W latach 1934-1939 zajmował stanowisko dowódcy 1 dywizjonu bojowego, po czym przez krótki czas dowodził 3 grupą kutrów uzbrojonych. Na początku 1939 r. wybrano go prezesem WKS „Kotwica”.19 marca tr awansował na komandora podporucznika. Od 3 kwietnia 1939 r. był dowódcą Oddziału Wydzielonego Rzeki Wisły z siedzibą w Bydgoszczy. W kampanii wrześniowej jego Oddział Wydzielony prowadził działania wojenne na Wiśle w ramach Armii „Pomorze”. 9 września 1939 r. w związku z wyczerpaniem możliwości operacyjnych wydał rozkazał samozatopienia jednostek pływających Oddziału (pod Duninowem ). Następnie został komendantem Garnizonu Polowego Żychlin. Dowodził marynarzami w trakcie forsowania Bzury, Podczas przebijania się w kierunku Modliła 19 września dostał się do niewoli. W latach 1939-1945 przebywał w oflagach II B Arnswalde i II D Gross Born. Po wyzwoleniu, od 10 sierpnia 1945 roku powrócił do służby wojskowej. Służył w 1 Samodzielnym Morskim Batalionie Zapasowym w Gdańsku . 20 września 1945 r. przeniesiono go do Dowództwa Marynarki Wojennej w Gdyni, gdzie 1 stycznia 1946 r. został szefem Oddziału Ogólnego Sztabu Głównego. W 1947 r. objął funkcję komendanta Półwyspu Hel . Zmarł nagle 7 czerwca 1948 roku w Helu.
Zdjęcie pochodzi z 1947 roku. oprac. „Wojenne flotylle wiślane 1918-1939”.J.W.Dyskant.
Z armat ORP “Błyskawica” wybrzmiały strzały. Gdynia oddała hołd żołnierzom Rzeczypospolitej, a szczególnie nierozerwalnie związanej z Gdynią Marynarce Wojennej.
Odczytany został Apel Poległych, a kompania Marynarki Wojennej oddała salwę honorową. Orkiestra odegrała Hymn do Bałtyku. Na zakończenie pododdziały przemaszerowały defiladowo przed trybuną.
W Muzeum Marynarki Wojennej podziękowano za wieloletnią pracę na rzecz upamiętnienia komandora Romana Kanafoyskiego i jego żołnierzy. Wśród wyróżnionych znaleźli się członkowie Ligi Morskiej i Rzecznej: Elżbieta Kasińska – prezes oddziału LMiR w Wyszkowie, kpt. Stanisław Fidelis z Mazowieckiego Okręgu LMiR i kmdr Marek Padjas wiceprezes LMiR. Z rąk prezesa kapituły Romana Kanafoyskiego, wnuka komandora otrzymali Medale 90. rocznicy utworzenia Flotylli Rzecznej Marynarki Wojennej RP.
To dzięki pracy społeczników: w Choszcznie gdzie znajdował się obóz jeniecki, przy kościele garnizonowym wmurowano tablicę pamiątkową, na Brdyujściu powstał pomnik Oddziału Wydzielonego Wisła. Powstało szereg publikacji książkowym, opracowano materiały archiwalne. Liga doprowadziła do przekazania cennych artefaktów dotyczących marynarzy oddziału do Muzeum Marynarki Wojennej.
Marek Padjas
zdjęcia: Elżbieta Kasińska, Marek Padjas