Trzymajmy się morza
Stanisław Staszic

151. rocznica urodzin Mariusza Zaruskiego

„Prowadziłem Polaków na morze, …, Wśród wichrów i fal”. 151 lat temu, 31 stycznia 1867 r. urodził się jeden z najbardziej niezwykłych społeczników i oficerów II RP, który połączył pasję do gór i morza ze służbą Polsce.

Mariusz Zaruski położył kapitalne zasługi dla polskiego żeglarstwa morskiego. W tym środowisku znany był z powiedzenia: ,,W twardym trudzie żeglarskim hartują się charaktery˝. Kształcił młodzież na żaglowcu ˝Zawisza Czarny˝. Otaczany był tutaj powszechnym szacunkiem. Załoga zwracała się do niego ,,Panie Generale˝, pomimo jego nalegań, aby tytułować go zgodnie z stanem faktycznym kapitanem. Praktycznie ostatnie lata trzydzieste (1935-1939) M. Zaruski najbardziej związany był z żeglarskim szkoleniem harcerzy. Jacht ˝Zawisza Czarny˝ przeszedł do legendy polskiego żeglarstwa. Na emeryturze pozostawał niezwykle czynny i aktywny. Następnie poświęcił się, i to z bardzo dobrym skutkiem, działalności organizacyjnej i popularyzacji etosu morza wśród Polaków, w aspektach gospodarczych i moralno-politycznych. Propagował sport żeglarski i modę wśród elit gospodarczych i politycznych II Rzeczypospolitej na wyjazdy nad polskie morze. Współorganizował Yacht Klub Polski i był też jego pierwszym komandorem. W dużej mierze z jego inicjatywy powstała Liga Morska i Rzeczna (później Liga Morska i Kolonialna). Jako twórca Komitetu Floty Narodowej M. Zaruski przyczynił się do zakupu żaglowca ˝Dar Pomorza˝. Szkolono na nim kadry Polskiej Marynarki Handlowej. Był też projektodawcą Inspektoratu Wychowania Morskiego Młodzieży. Imię generała nosi jeden z najstarszych polskich żaglowców zamówiony w Szwecji w 1938 r., jako zalążek harcerskiej floty. W 60. rocznicę śmierci generała, na jego pokładzie odbył się jego symboliczny morski pogrzeb. Ziemia z cmentarza w Chersoniu (dokładne miejsce pochówku nie jest znane) została wysypana z pokładu STS Generał Zaruski do wód Zatoki Gdańskiej, na podejściu do Gdyni – macierzystego portu „Zawiszy Czarnego”. Symboliczne groby generała znajdują się w Chersoniu i na cmentarzu na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.

Wykonawca: