Na wierność Królowej Polskich Rzek – Dęblin

Na wierność Królowej Polskich Rzek.

Dla każdego Polaka Wisła jest ważnym symbolem historycznym. Jest chyba najbardziej polską z polskich rzek. Nad Wisłą kształtowała się historia naszego narodu. Uroda Wisły była powodem do dumy wielu pokoleń Polaków. Muzeum Sił Powietrznych w dniu 16 września było gospodarzem uroczystego posiedzenia Zarządu Głównego Ligi Morskiej i Rzecznej, która podobnie jak Liga Obrony Powietrznej Państwa została zorganizowana z inicjatywy polskich elit międzywojennych. Oba stowarzyszenia popierały propagandowo i finansowo zakupy sprzętu lotniczego i morskiego, sport lotniczy, żeglarstwo, badania i rozwój marynarki wojennej, konstrukcji lotniczych oraz publikatory o tematyce morskiej i lotniczej. Wiązało się to ze wsparciem działalności Lig przez władze państwowe, a co za tym idzie ich znacznym rozwojem. Warto zaznaczyć tu wielki wpływ działalności obu Lig na rozwój muzealnictwa wojskowego. Pierwsze w Polsce wystawy lotnicze organizowane były przez LOPP.

Przedwojenna liczebność obu organizacji to prawie trzy miliony członków zrzeszonych w kołach, oddziałach, komitetach i okręgach. Ważnym ośrodkiem Ligi Morskiej i Kolonialnej (nazwa LMiR w latach 1930-39) był Dęblin/Irena. W Dęblinie organizowane były parady i kwesty na zakup okrętów i sprzętu dla Marynarki Wojennej. Kulminacyjnym punktem posiedzenia było podpisanie porozumienia pomiędzy Muzeum Sił Powietrznych i Ligą Morską i Rzeczną. Aktu tego dokonali Marek Padjas wiceprezes Zarządu Głównego oraz Paweł Pawłowski dyrektor muzeum.

Po zwiedzeniu wystawy członkowie ZG LMiR udali się nad Wisłę gdzie na nabrzeżu odbywały się imprezy plenerowe związane z Europejskimi Dniami Dziedzictwa. Na scenie występowały zespoły artystyczne, prezentowano dorobek lokalnych twórców, klub krótkofalarski z Brańszczyka kierowany przez Pawła Różańskiego prowadził korespondencję radiową z całym światem. Wydano okolicznościową kartę pocztową i QSL. Honorowymi gośćmi byli uczestnicy konferencji poświęconej służbie wojskowej alumnów seminariów duchownych. Przewodniczył im ks. biskup Adam Odzimek i ks. ppor. Piotr Firlej. Marynarkę Wojenną reprezentowali: wiceadmirał dr Stanisław Zarychta dowódca Centrum Operacji Morskich oraz komandor prof. dr hab. Tomasz Szubrycht komendant rektor Akademii Marynarki Wojennej. Muzealników reprezentowali: Tomasz Miegoń dyrektor Muzeum Marynarki Wojennej oraz Piotr Piwowarczyk dyrektor Muzeum Obrony Wybrzeża. Za wspieranie działań na rzecz Polski Morskiej Złotym Medalem Za zasługi dla Ligi Morskiej i Rzecznej uhonorowany został Paweł Pawłowski. Pamiątkowe grafiki z wizerunkiem żaglowca Dar Pomorza, który był kolebką polskich nawigatorów wręczono Beacie Siedleckiej burmistrz Dęblina, Monice Bąkała dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury oraz Muzeum Sił Powietrznych. Dr Elżbieta Marszałek wiceprezes Ligi ds. edukacji wygłosiła wiersz,  którego nauczyła ją babcia Aleksandra Macuga córka – Powstańca Styczniowego z Oddziału księdza Brzózki:

„Wisło szara Karpat córo
rzek naszych Królowo.
Ty przez polskie łąki, niwy
mkniesz swą falą płową.

Tyś jest czysta jak Duch Święty.
Tyś nam ukochaną.
Ty łącznikiem, który spaja
Polskę rozszarpaną.

Ty z Krakowa królów grodu
niesiesz echa sławy.
Niesiesz jęki z Cytadeli,
spod Siedlec, Warszawy.

Wisło karmicielko ludu
Polski Tyś ozdobą.
Bierzesz wody z naszej Ziemi.
Bierz nasze łzy z sobą.”

Przystąpiono do ceremonii pierwszego po wojnie ślubowania Wiśle. Na ligowy sztandar przysięgę składali uczniowie Ogólnokształcącego Liceum Lotniczego im. F. Żwirki i S. Wigury: Jacek Drab, Norbert Głowacki, Patryk Gołąb, Paweł Gzyl, Patryk Nowakowski i Wiktor Zając. Treść nowej Roty uchwalono podczas posiedzenia Zarządu Głównego w Muzeum Sił Powietrznych.

,,Składając hołd pamięci tych,

którzy w przeszłości dla Polski

na rzekach i morzu walczyli i ginęli

zręby naszej gospodarki rzecznej i morskiej budowali.

Uroczyście ślubuję:

Stać zawsze na straży polskich rzek i morza,

wartości pracy polskiej na rzekach i na morzu

nieustannie i wytrwale pomnażać,

czynem ofiarnym Polsce oraz rzekom i morzu

w każdej służyć potrzebie”.

Orkiestra Reprezentacyjna Ligi Morskiej i Rzecznej pod dyrekcją komandora dr hab. Józefa Kowalewskiego odegrała ,,Hymn do Bałtyku”. Następnie w wodach Królowej Polskich Rzek zamoczono Ligowe bandery oraz flagę Dęblina. Ten symboliczny akt nawiązywał do historycznych zaślubin Polski z Bałtykiem w 1920 roku w Pucku i 1945 roku w Kołobrzegu.

Wisła to nie jest tylko ciek wodny czy kanał, tylko nasza bogata historia, dzika natura, przestrzeń swobody wszystkich Polaków, sportu, rekreacji i energii, do których chcemy wracać

Rok 2017 został przez polski sejm ogłoszony Rokiem Rzeki Wisły. Ma to związek z tym, że inicjatorzy obchodów chcieli uczcić 550. rocznicę pierwszego wolnego flisu po królowej polskich rzek. Po pokoju toruńskim Wisła została uwolniona od jarzma krzyżackiego i wtedy polskie jednostki popłynęły, transportując towary do Gdańska, co zbudowało potęgę naszego państwa. Potem zaczęło się 300 lat złotych czasów tej rzeki, a w zasadzie Polski, bo jak Polsce było dobrze, to i Wiśle też. Takim przesłaniem zakończyły się dęblińskie uroczystości ślubowania Wiśle.

Marek Padjas

Zdjęcia: Elżbieta Kasińska, Zbigniew Krzysztofiak