Liga Morska i Rzeczna

10 lutego 1920 r. generał Haller wraz z ministrem spraw wewnętrznych Stanisławem Wojciechowskim, liczną delegacją rządową oraz nową administracją Województwa Pomorskiego przybył do Pucka, by dokonać symbolicznych zaślubin Polski z Bałtykiem aktu „Zaślubin Polski z Morzem”. Było to potwierdzenie wykonanie jednego z punktów postanowień Traktatu Wersalskiego, przyznającego Polsce dostęp do morza w postaci 147-kilometrowego odcinka wybrzeża. 103 lata temu, 10 lutego 1920 roku generał Józef Haller wraz z liczną delegacją rządową oraz nową administracją województwa pomorskiego przybył do Pucka, gdzie dokonał uroczystego aktu zaślubin Polski z morzem. Generał w uroczystym przemówieniu między innymi powiedział:

„Oto dziś dzień krwi i chwały. Jest on dniem wolności, bo rozpostarł skrzydła Orzeł Biały nie tylko nad ziemiami polskimi, ale i nad morzem polskim (…) zawdzięczamy to przede wszystkim Miłosierdziu Bożemu, a potem wszystkim, którzy w walce nie ustawali…”.

Po salwie honorowej i wciągnięciu bandery na maszt żołnierze oddali honory i zanurzyli sztandary w morskich falach. Zaślubiny odbyły się poprzez wrzucenie symbolicznego pierścienia do Zatoki Puckiej. Był to kulminacyjny punkt procesu przywracania Pomorza i morza do odrodzonej Rzeczpospolitej.

Corocznie w Pucku na Starym Rynku, aby uczcić to historyczne wydarzenie odbywają się uroczystości. Tym razem 10.02.2023 roku obchodziliśmy103-cią rocznicę Zaślubin Polski z morzem. Wokoło rynku stali mieszkańcy, rybacy, marynarze i członkowie różnych stowarzyszeń ze sztandarami. Przybyli przedstawiciele Sejmu i Senatu, przedstawiciele administracji państwowej i samorządowcy, hierarchowie Kościoła Rzymsko-Katolickiego. Młodzież szkolna nad głowami trzymała uszytą przez uczniów I L.O. w Pucku 103 metrową flagę Polski. Wśród zaproszonych gości było czterech admirałów Marynarki Wojennej, Generałowie, Biskupi, Kaszubi, Policja, Hallerczycy, Piłsudczycy, posłowie, urzędnicy i oczywiście my, jako władze Ligi Morskiej i Rzecznej.

Pani Burmistrz Pucka Hanna Pruchniewska serdecznie przywitała mieszkańców, przybyłych wszystkich gości, stwierdzając między innymi, „nie wiem czy są obecni członkowie rządu, ale zaproszeni byli wszyscy”. Przypomniała historię „Zaślubin Polski z Morzem” dodając „jesteśmy dumni z historii naszego miasta”.

Uroczystości rozpoczęły się meldunkiem i uroczystym przemarszem przed Kompanią Honorową Marynarki Wojennej kontradmirała Marynarki Wojennej Mirosława Aleksandra Jurkowlaniec – Szefa Zarządu Morskiego – Zastępcy Inspektora Marynarki Wojennej.

Następnie Orkiestra Marynarki Wojennej odegrała Hymn Polski, a „Poczet Sztandarowy” Marynarki Wojennej podniósł Flagę Polski na maszt.

Prezes ZG Ligi Morskiej i Rzecznej dr kpt.ż.w. inż. Andrzej Królikowski swoje przemówienie rozpoczął słowami Heronima Derdowskiego „nie ma Kaszub bez Polonii, a bez Kaszub Polski” przypominając historię „Zaślubin Polski z Morzem”. Podziękował Kaszubom za historyczne trwanie nad morzem i przy Polsce. A mieszkańcom za tę 103 metrową flagę Polski, która pięknie otula wszystkich tych, którzy się tu zebrali, flagę, którą chcemy nieść w przyszłość.

Na rynku stał też namiot Wirtualny Teatr Historii „Niepodległa”, – w którym można było oglądać historyczne filmy.

Na Starym Rynku delegacje ze sztandarami, goście i mieszkańcy Pucka uformowali korowód prowadzony przez orkiestrę, który jak co roku udał się na Mszę św. do Puckiej Fary. Delegacje ze sztandarami ustawiły się nawach kościoła, a przed ołtarz wmaszerował „Poczet Sztandarowy” Marynarki Wojennej. W celebrze uczestniczyli: Jego Ekscelencja dr Wiesław SZLACHETKA – Sufragan Arcydiecezji Gdańskiej, Monsignore gen. bryg. ZP dr Ernest SKALSKI – Naczelny Kapelan Związku Piłsudczyków RP oraz Monsignore Jerzy KUNCA – Proboszcz Parafii p. w. Św. Piotra i Pawła w Pucku. Ewangelię i inne urywki pisma świętego czytali w języku kaszubskim na ołtarzu Kaszubi.

Po nabożeństwie mieszkańcy we wspólnym przemarszu udali się z kościoła do portu rybackiego. W porcie rybackim nad Zatoką Pucką przywitała nas kompania honorowa, orkiestra i na scenie chór Marynarki Wojennej.

Scenę opanowali urzędnicy i politycy.

List okolicznościowy od Marszałek Sejmu Elżbiety Witek odczytał wojewoda pomorski Dariusz Drelich.

Zaślubiona ziemia wspaniale rozkwitła. Bałtyk stał się ważnym obszarem międzynarodowej współpracy o dużym znaczeniu gospodarczym dla całego kraju – podkreśliła marszałek Sejmu Elżbieta Witek w liście do uczestników obchodów 103. rocznicy Zaślubin Polski z Morzem w Pucku. Podkreśliła, że symboliczny gest rzucenia w fale podarowanego przez gdańszczan pierścienia, był zwieńczeniem wysiłków kilku pokoleń Polaków walczących o wolną ojczyznę. „Stał się też spełnieniem wielkiego narodowego marzenia o dostępie do morza, a także symbolem kształtowania odrodzonej Rzeczpospolitej” – napisała. Oceniła, że „powrót Polski nad Bałtyk stwarzał ogromne możliwości gospodarcze, polityczne i wojskowe. Gwarantował niezależność ekonomiczną i obronną. Miał również znaczenie państwotwórcze„. Marszałek Witek napisała, że „Zaślubiona ziemia wspaniale rozkwitła”. Przypomniała, że w Gdyni wybudowano port, w Helu powstały umocnienia wojskowe, zaś „Bałtyk stał się ważnym obszarem międzynarodowej współpracy o dużym znaczeniu gospodarczym dla całego kraju„.

List do mieszkańców Pucka wystosował również marszałek Senatu Tomasz Grodzki.

„Dziś rocznica ta jest okazją do refleksji na temat zmieniającej się sytuacji międzynarodowej, bo chociaż Morze Bałtyckie przestało dzielić i stało się przestrzenią przyjaznej współpracy między leżącymi nad nim państwami, to w obliczu wydarzeń w Ukrainie musimy pamiętać, że nic a zwłaszcza pokój i stabilizacja nie są dane raz na zawsze” – napisał Grodzki w liście odczytanym przez senatora Sławomira Rybickiego. Marszałek Senatu podkreślił, że słowa zawarte w pieśni „mamy rozkaz wiernie strzec i utrzymać nasze morze, są aktualne jak nigdy przedtem„. Dodał, że po akcesji Szwecji i Finlandii do NATO, Bałtyk stanie się wewnętrznym akwenem Sojuszu Północnoatlantyckiego, co – jego zdaniem – przyczyni się do wzmocnienia naszego bezpieczeństwa.

Burmistrz Pucka Hanna Pruchniewska przypomniała historię wizyty gen. Hallera i Zaślubin Polski z Morzem.

„Byliśmy tu, na Pomorzu, 148 lat po zaborem. Nasi przodkowie, Kaszubi, pilnowali brzegu morskiego i czekali aż polski marynarz zacznie pełnić nad nim straż. Cały czas mieli nadzieję i marzenia” – mówiła.

Przemówienie wygłosił także Prezes Stowarzyszenia Kaszubsko-Pomorskiego
Jan WYROWIŃSKI. To niezwykle emocjonalne wystąpienie odbyło się w języku polskim
i kaszubskim.

Na scenie przemawiały też Europosłanka Magdalena Adamowicz, która podziękowała Pani Burmistrz i Kaszubom, że nie oddali święta „Zaślubin Polski z Morzem” nikomu, bo to święto jest dla wszystkich.

Posłanka Agnieszka Pomaska też dziękowała Kaszubom za trwanie przy morzu.

Potem scenę przejęła Liga Morska i Rzeczna wręczając odznaczenia Ligi Morskiej i Rzecznej, nadszedł czas na wręczenie wyróżnień.

Pierścienie Hallera wręczono Hannie Potapowicz- sekretarz Okręgu Mazowieckiego LMiR, Ks. Dr Edmundowi Skalskiemu – Naczelnemu Kapelanowi Związku Piłsudczyków RP, miastu Zamość – odbierał Prezydent Miasta Zamość – Andrzej Wnuk.

Krzyż LMiR „Pro Mari Nostro” – wręczono Grażynie Celińskiej-Skrzypczak –wręczał Prezes ZG LMiR dr kpt.ż.w. Andrzej Królikowski, przypinał Kpt.ż.w.,kpt.ż.ś., Pilot Morski inż. Włodzimierz Grycner. Z powodu nieobecności nie wręczono przyznanego Krzyża „Pro Mari Nostro” –kpt.ż.w. inż. Józefowi Gawłowiczowi – będzie wręczony w Szczecinie.

Osobom zasłużonym dla Okręgu Mazowieckiego LMiR wręczono Honorowe Komandorie PRO FLUMINIBUS POLONORUM. Na estradzie w Porcie Rybackim odznaczenie otrzymała Hanna PRUCHNIEWSKA – Burmistrz Pucka; natomiast, przy Słupku Zaślubinowym, udekorowany został Andrzej MATULEWICZ – Członek Honorowy Stowarzyszenia Kapitanów Żeglugi Wielkiej. Aktu dekoracji dokonał prezes OM LMiR kpt. Andrzej POTAPOWICZ. Również gratulujemy i dziękujemy za wieloletnią współpracę.

Na koniec liczne delegacje, wśród których była też LMiR, złożyły kwiaty pod pomnikiem gen. Józefa Hallera. Tradycyjnie pierwsza wiązanka została złożona na wody Zatoki Puckiej przez załogę śmigłowca z Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej. Nad Zatokę Pucką do portowego basenu nadleciał helikopter, z którego na linie opuścił się ratownik i wrzucił do wody wieniec kwiatów z symbolicznym „Pierścieniem Hallera”.